Μάθημα στο ωδείο

Τη διχογνωμία που υπήρξε πρόσφατα σε ένα καλό ωδείο της περιφέρειας μεταξύ του ευσυνείδητου ωδειάρχη και ενός έμπειρου καθηγητή κιθάρας θέλω να σχολιάσω σήμερα.
Η μεταξύ τους διάσταση απόψεων είχε ως θέμα τη διάρκεια του  μαθήματος στην τάξη και συγκεκριμένα για το πόσην ώρα θα πρέπει να κάνει μάθημα ο σπουδαστής της Προκαταρκτικής, της Κατωτέρας, της Μέσης κλπ.
Η άποψη του ωδειάρχη ήταν πως, ο μαθητής της Μέσης τάξης λόγου χάρη, δικαιούται να κάνει μάθημα μια ώρα και ο μαθητής της Ανωτέρας μιάμιση, όπως γίνεται στο πιάνο και όπως έχει καθιερωθεί πλέον και στα ωδεία της γύρω περιοχής.
Αντίθετα ο καθηγητής της κιθάρας ισχυρίσθηκε πως θεωρεί υπερβολή αυτές τις μεγάλες διάρκειες και εν πάση περιπτώσει δεν είναι δίκαιο να υπάρχει ένα ενιαίο ωράριο, ίσα βάρκα – ίσα νερά για όλους τους σπουδαστές συλλήβδην, από τη στιγμή που δεν είναι όλοι ίδιοι.30
Καθώς η ώρα της διδασκαλίας διαφέρει από ωδείο σε ωδείο, από τάξη σε τάξη, από επίπεδο σε επίπεδο και από καθηγητή σε καθηγητή, το θέμα συχνά δημιουργεί τριβές μεταξύ γονιών, δασκάλων, μαθητών και ωδειαρχών αφού το Υπουργείο Πολιτισμού – ευτυχώς – δεν έχει ορίσει κάποιον κανονισμό.
Για το ζήτημα αυτό, που είμαι βέβαιος πως έχει απασχολήσει και αρκετούς άλλους ακόμη, ζητήθηκε και η γνώμη μου, η οποία όπως εκ των υστέρων αποδείχτηκε δεν υπήρξε διόλου εποικοδομητική για τους διαφωνούντες, θεωρήθηκε μάλιστα και ως εξωπραγματική.
Ο λόγος είναι πως στις μέρες μας έχει διαμορφωθεί μια τέτοια αντίληψη για το μάθημα της μουσικής στο ωδείο, ώστε οι δικές μου απόψεις να είναι πράγματι στις μέρες μας ανεδαφικές και ανεφάρμοστες.

Θυμάμαι την πρόταση που μου είχε γίνει από το Ωδείο Βορείου Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη το 1977, για να αναλάβω την τάξη της κιθάρας εκεί.
Είχε προηγηθεί ένα σεμινάριο που είχαμε κάνει με τη Λίζα και στο οποίο είχαν λάβει μέρος αρκετοί σπουδαστές της κιθάρας που το επίπεδό τους δεν ήταν ιδιαίτερα υψηλό. Ήταν ωστόσο παιδιά με ενθουσιασμό και διάθεση να βελτιωθούν.
Μιλάμε για την δεκαετία της μεγάλης άνθησης της κιθάρας στην Ελλάδα, τότε που το όργανο δεν ήταν ακόμα αναγνωρισμένο από το Υπουργείο Πολιτισμού και όσα ελάχιστα πτυχία κυκλοφορούσαν ήταν αμφίβολης  ποιότητας.
Κανονίσαμε να ανεβαίνω στη Θεσσαλονίκη αεροπορικώς κάθε δεύτερο Σάββατο και να παραδίδω μαθήματα στους σπουδαστές όλων των τάξεων του ωδείου.
Βρέθηκα σε ένα περιβάλλον ιδανικό για κάποιον που θέλει να εργασθεί και να προσφέρει τις γνώσεις του, έχοντας απέναντί μου ένα υλικό αποφασισμένο, με ενδιαφέροντα και με δίψα για μάθηση.
Χώρισα τους σπουδαστές σε ομάδες των 4-5 ατόμων ανάλογα με το επίπεδο τους και τους ζήτησα να παραμένουν στην τάξη για να παρακολουθούν και τους άλλους. Πράγματι, σε κάθε ομάδα οι μαθητές παρέμεναν στη αίθουσα διδασκαλίας για δυο-τρεις ώρες ακούγοντας ο ένας τον άλλο, τις υποδείξεις που έκανα για την τεχνική και τις αναλύσεις για την ερμηνεία και τον ήχο. 40Ήταν κατά κάποιο τρόπο ένα είδος σεμιναρίου που γινόταν κάθε δεύτερο Σάββατο, ένα σεμινάριο που λειτούργησε θαυμάσια για πολλά χρόνια και απέδωσε καρπούς, όταν μάλιστα με την πάροδο του χρόνου ήμουνα σε θέση να γνωριστώ καλύτερα με τα παιδιά, να καταλάβω τις ανάγκες τους και τα ενδιαφέροντά τους. Από τις τάξεις αυτές εν τέλει ξεπήδησαν και τα πρώτα αξιόλογα πτυχία και διπλώματα κιθάρας στη Θεσσαλονίκη, την οποία επισκεπτόμουνα ανελλιπώς επί 27 χρόνια αφού στη συνέχεια δίδαξα και στο εκεί Δημοτικό Ωδείο.

Βέβαια η Θεσσαλονίκη για μένα δεν υπήρξε ένα πείραμα ή μια δοκιμή. Τη μέθοδο αυτού του είδους της διδασκαλίας την είχα ξεκινήσει αρκετά χρόνια νωρίτερα από την τάξη μου στο Εθνικό Ωδείο της Αθήνας, τότε που το μάθημα της κιθάρας γινόταν δυο φορές την εβδομάδα, τότε που οι ρυθμοί της ζωής ήταν πιο χαλαροί, τότε που το πρόσωπο του δασκάλου ήταν σεβαστό και ο ήχος της κιθάρας συγκινούσε.
Ζούσαν από τότε οι μαθητές μέσα σ’ αυτή την τάξη σε μια πολύωρη επαφή με το δάσκαλο που τους μεταλαμπάδευε τις γνώσεις του, άκουγαν το παίξιμό του και τις υποδείξεις του και αφομοίωναν τις ιδέες του. Ήταν όλα τα στοιχεία αυτά που εν αγνοία τους αποθήκευαν, για να τα χρησιμοποιήσουν κάποια μέρα που θα δίδασκαν και οι ίδιοι.
Παράλληλα ζούσαν σε ένα περιβάλλον γνωριμίας και επικοινωνίας μεταξύ τους, σε μια ατμόσφαιρα συνεχούς ενδιαφέροντος αλλά και άμιλλας. Ήξεραν πως δεν είχαν συγκεκριμένη δική τους ώρα, ήξεραν πως όταν δεν έχουν μελετήσει θα παραχωρήσουν την ώρα τους στους άλλους, ήξεραν πως το κέρδος του μαθήματος τελικά ήταν αυτή η συνάντηση και τα ακούσματα από τους συμμαθητές και τον δάσκαλο.
Με αυτή τη μέθοδο διδασκαλίας ξεπετάχτηκαν μετά από χρόνια ένα σωρό ικανοί σολίστες και καθηγητές του οργάνου που σήμερα είναι επώνυμοι επαγγελματίες.
Διδάσκω περισσότερο από μισό αιώνα – από το 1963 – και αυτός είναι ένας τρόπος διδασκαλίας που δεν έπαψα να εφαρμόζω από τις πρώτες κιόλας ημέρες στο Εθνικό Ωδείο, αργότερα στο Ωδείο του Νάκα και σήμερα στο ωδείο Athenaeum, επειδή βρίσκω πως με αυτόν τον τρόπο της διδασκαλίας, το κέρδος για τον σπουδαστή είναι πολλαπλό, είναι ανεκτίμητο, είναι μοναδικό.

36Στις μέρες μας οι συνθήκες είναι διαφορετικές.
Άλλες οι ανάγκες της καθημερινότητας, άλλες οι συνήθειες και οι ρυθμοί, οι χαρακτήρες και οι αντιλήψεις, οι προοπτικές και οι στόχοι, οι άνθρωποι και οι συμπεριφορές τους.
Είναι άδικο να κάνει κάποιος συγκρίσεις της ζωής τού σήμερα, εποχής των κομπιούτερ και των κινητών, της πίεσης του χρόνου και της επιθετικότητας στους δρόμους, της μοναξιάς, των νευρώσεων και της ασέβειας, με την ζωή τού χθες, μιας εικόνας με τον ήσυχο περίπατο στη γειτονιά, τη μοσχοβολιά της γλάστρας στην πλακόστρωτη αυλή και την καντάδα έξω από τα παραθύρια που το βράδυ έμεναν κουφωτά.
Σήμερα ο γονιός θα γράψει το παιδί του στο πλησιέστερο ωδείο της γειτονιάς γιατί του είναι αδύνατο να τρέχει στην άλλη άκρη του κόσμου για να του μάθει “λίγη κιθαρίτσα”.
Ούτε που θα ασχοληθεί ποιό ωδείο είναι αυτό, τι ιστορικό ή τι αποτελέσματα έχει, ποια είναι η διεύθυνση και ποιο το διδακτικό προσωπικό και κυρίως ποιος είναι αυτός ο δάσκαλος που θα αναλάβει τη διαμόρφωση του χαρακτήρα του παιδιού του στη μουσική.

Στη γραμματεία του ωδείου άλλωστε, ο γονιός θα ρωτήσει μόνο για τα δίδακτρα και τη διάρκεια του μαθήματος και θα αποφασίσει να κάνει την εγγραφή όταν και εφ’ όσον θεωρήσει πως τα παραπάνω είναι στα μέτρα του και ανταποκρίνονται στις πληροφορίες που έχει συγκριτικά με κάποια άλλα κοντινά ωδεία.37
Έτσι αρχίζει πια ένας αθέμιτος ανταγωνισμός μεταξύ των ωδείων και το ζήτημα δεν εστιάζεται πλέον στο ζητούμενο, που είναι η σωστή μουσική διαπαιδαγώγηση του παιδιού με τη στελέχωση επιλεγμένων δασκάλων, αλλά κυρίως στο ποιο απ’ αυτά θα προσφέρει περισσότερη ώρα μαθήματος με λιγότερα χρήματα, όπως συμβαίνει και με τις ενοικιάσεις αυτοκινήτων, θαλασσίων σκαφών ή μασάζ.
Όσο για τους σπουδαστές που αποσκοπούν σε ένα πτυχίο θέλοντας να κάνουν επάγγελμα τη μουσική, αλλά δεν διαθέτουν τα ανάλογα προσόντα ή το απαραίτητο κέφι για μελέτη, ο νόμος έχει…φροντίσει και γι’ αυτούς, υπάρχει η εύκολη λύση του ωδείου της γειτονιάς – άλλη πληγή πάλι κι αυτή…

Τα μαθήματα είναι καθιερωμένα πλέον να γίνονται παντού μια φορά αντί για δυο την εβδομάδα. Οι δυο φορές που ίσχυαν κάποτε, καταργήθηκαν σιωπηρά εδώ και τρεις δεκαετίες περίπου και η αλλαγή αυτή έγινε αποδεκτή από τους πάντες με ανακούφιση: ο μαθητής άλλο που δεν ήθελε, ο γονιός γιατί δεν θάχει να τρέχει όλη την ώρα, ο ωδειάρχης γιατί δε θα πληρώνει διπλά κοινόχρηστα και απασχόληση προσωπικού, ο δάσκαλος γιατί θα κατεβαίνει στο ωδείο μια φορά αντί για δυο και πάει λέγοντας.
Φυσικά το μόνο θύμα στην αλλαγή αυτή είναι πλέον ο ίδιος ο μαθητής, ο οποίος με την πάροδο του χρόνου εξομοιώνει στη συνείδησή του το μάθημα του ωδείου με αυτό της γυμναστικής, της κολύμβησης ή του τένις που πηγαίνει επίσης μια φορά, σε αντίθεση με τα αγγλικά, τα μαθηματικά και τη χημεία που τρέχει στο φροντιστήριο δυο και τρεις φορές την εβδομάδα γιατί τα μαθήματα αυτά είναι χρήσιμα, έχουν αξία και θέλουν μελέτη!

Με αυτά τα δεδομένα, με αυτές τις αντιλήψεις, πώς να περάσει τώρα για τον δάσκαλο μια ολόκληρη ώρα με τον μαθητή της Μέσης που του ήλθε αμελέτητος στο κομμάτι των 2–3 λεπτών?  Πόσες φορές να το επαναλάβει στην τάξη και πόση συζήτηση να κάνει μαζί του?  Και αν ξαναέλθει – όπως συχνά συμβαίνει – αμελέτητος και την άλλη φορά, θα επαναληφθεί το ίδιο σκηνικό?42
Αλλά και η επόμενη μιάμιση ώρα, πώς να περάσει με τη μαθήτρια του λυκείου που ήλθε εντελώς αδιάβαστη, γιατί όπως λέει είναι “πνιγμένη στα μαθήματα και δεν προλαβαίνει καθόλου να μελετήσει κιθάρα?”
Στο κάτω κάτω της γραφής πόση ανοχή και πόσες υποχωρήσεις πρέπει να κάνει αυτός ο δάσκαλος είτε στο ρεπερτόριο, είτε στις απαιτήσεις, είτε – ακόμα χειρότερα – στην αδιαφορία ή και αγένεια του μαθητή?
Ποια λύση μπορεί επί τέλους να βρεθεί, αφού την εξουσία δεν την έχει ο δάσκαλος αλλά ο γονιός που πληρώνει?

Από την άλλη πλευρά ο ωδειάρχης, δεν θησαυρίζει όπως πολλοί πιστεύουν, αφού η υπόθεση ‘ωδείο’ με το χαράτσι του ΙΚΑ και τα γενικότερα έξοδα λειτουργίας, έχει καταντήσει να είναι για τον ίδιο, περισσότερο ένα μπελαλίδικο μεράκι παρά μια πραγματική κερδοφόρα επιχείρηση.
Τελικά, λίγο ως πολύ, στην ίδια μειονεκτική θέση με τον δάσκαλο βρίσκεται κι αυτός, χωρίς δύναμη, χωρίς εξουσία, με συνεχείς υποχωρήσεις απέναντι στον ‘πελάτη’ τον οποίο δεν πρέπει να δυσαρεστεί.
Τα οικονομικά περιθώρια στα οποία κινείται είναι τόσο μικρά που δεν του επιτρέπουν να επιβάλλει την καλλιτεχνική γραμμή που ο ίδιος ίσως επιθυμεί.
Τα έχω γράψει αρκετές φορές : δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτε στο σύστημα της Μουσικής Παιδείας στη χώρα μας, όσο διατηρείται το υπάρχον αναχρονιστικό νομοσχέδιο και όσο στο Υπουργείο Πολιτισμού διορίζονται οι ανεπαρκείς και οι άσχετοι.

“Στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα!”

                                                                                                   Ευάγγελος Ασημακόπουλος
                                                                                                        (Αθήνα, 21 Σεπτεμβρίου 2016)
 
Posted in Uncategorized | 1 σχόλιο


Λίζα Ζώη – Ευάγγελος Ασημακόπουλος

Λίζα Ζώη

Πάτρα, 22-25 Απριλίου 2016

P1040058

Roland Dyens, Λίζα Ζώη, Ευάγγελος Ασημακόπουλος

Ξεπέρασε κάθε προσδοκία η επιτυχία του 25ου Φεστιβάλ στην Πάτρα με τη συμμετοχή 130 περίπου ακρατών και σπουδαστών κάθε ηλικίας και κάθε επιπέδου.
Μιλώντας όμως για επιτυχία δεν αναφέρομαι μόνο στην προσέλευση των συμμετεχόντων από κάθε γωνιά του τόπου, αλλά και για το υψηλό επίπεδο των συναυλιών, των διαλέξεων, των μαθημάτων και των διαγωνισμών.
Όπως είναι γνωστό οι φετινοί ξένοι προσκεκλημένοι μας ήταν ο Roland Dyens και ο Ρώσος Anton Baranov οι οποίοι εντυπωσίασαν με τα ρεσιτάλ τους το ενθουσιώδες ακροατήριο που είχε κατακλύσει από νωρίς την αίθουσα της Φιλαρμονικής Εταιρίας του Ωδείου Πατρών. Οι ίδιοι καλλιτέχνες δίδαξαν 16 Διπλωματούχους και Πτυχιούχους του οργάνου σε Master Classes ενώ υπήρξαν και μέλη της επιτροπής των διαγωνισμών της τελευταίας ημέρας.

 

1

Στιγμιότυπο από το φινάλε του ρεσιτάλ του Roland Dyens

 

P1030984

Από το ρεσιτάλ του βιρτουόζου Anton Baranov

Από ελληνικής πλευράς, υψηλού επιπέδου συναυλία έδωσε το ντουέτο Βιργινία Αμαριωτάκη – Μανώλης Βροντινός ερμηνεύοντας με μια εξαμελή ορχήστρα τα κονσέρτα των Τενίδη και Ζάννα, ενώ τέλος οι νικητές του περσινού διαγωνισμού, ο Ολλανδός Martin van Hees και ο εικοσαετής Δημήτρης Σουκαράς προσέφεραν αμφότεροι ένα άψογο ρεσιτάλ την πρώτη ημέρα της διοργάνωσης.

P1040011

Duo Βιργινία Αμαριωτάκη–Μανώλης Βροντινός στα κοντσέρτα με ορχήστρα

 

image005

Το Α΄ Βραβείο του περσινού διαγωνισμού Ολλανδός Martin van Hees

P1030723

Ο εικοσαετής Δημήτρης Σουκαράς Β΄ Βραβείο του περσινού διαγωνισμού

Η διάλεξη του Κώστα Γρηγορέα που έχει πλούτο γνώσεων γύρω από τις νέες τεχνολογίες και το διαδίκτυο, υπήρξε πράγματι εντυπωσιακή αλλά και το θέμα της Μπαρόκ περιόδου με το οποίο καταπιάστηκα την άλλη μέρα νομίζω πως υπήρξε αρκετά ενδιαφέρον για πολλούς.

P1030816

Ο συνθέτης-κιθαριστής Κώστας Γρηγορέας στη διάλεξή του.

 

P1030965

Από τη διάλεξη του Ευάγγελου Ασημακόπουλου

Πέρα από τη δική μας διδασκαλία που γινόταν σε καθημερινή βάση, οκτώ από τους τελειόφοιτους και απόφοιτους σπουδαστές του Φεστιβάλ, είχαν την ευκαιρία σε δυο συνεχόμενα πρωινά, να πάρουν από τον Roland Dyens μαθήματα ερμηνείας και αισθητικής που άφησαν άριστες εντυπώσεις. Δεν ήταν η πρώτη φορά που ο διαπρεπής κιθαριστής επισκέπτεται τη χώρα μας. Τον είχαμε παρακολουθήσει και στο παρελθόν σε μαθήματα Master Class σε Αθήνα και Πάτρα και μας ήταν πολύ ευχάριστο πως οι παλιές καλές εντυπώσεις μας επιβεβαιώθηκαν και πάλι φέτος.

image009

Ο Ρολάν Ντιένς σε Master Class

 

P1030675

Master Class με τους Λίζα Ζώη – Ευάγγελο Ασημακόπουλο

Αυτές οι τέσσερις μέρες τελειώνουν πάντοτε με τους διαγωνισμούς που γίνονται σε 3 κατηγορίες έτσι ώστε να συμπεριλαμβάνουν υποψήφιους κάθε ηλικίας.
Την παρουσία της πενταμελούς επιτροπής αποτελούμενης από τον Roland Dyens (πρόεδρο στη μεγάλη Κατηγορία) και τους σολίστ και καθηγητές κιθάρας Anton Baranov (πρόεδρο στις μικρές Κατηγορίες), Κώστα Γρηγορέα, Μανώλη Βροντινό, Βιργινία Αμαριωτάκη και Ρένα Σκλάβου, πλαισίωσε ένα πολυάριθμο κοινό που παρακολούθησε την προσπάθεια πολλών ταλαντούχων νέων παιδιών και στις τρεις Κατηγορίες.

P1040033

Η επιτροπή και οι νικητές της Α΄ Κατηγορίας. Στη μέση ο Α. Ντρίτσος

 

P1040046

Η επιτροπή και οι διακριθέντες στην Κατηγορία Β΄. Διακρίνονται αριστερά τα δυο πρώτα Βραβεία Θ. Θεοδωρούδης και Α. Βούζης.

 

P1040075

Η επιτροπή και οι βραβευθέντες στην Γ΄ Κατηγορία. Δεύτερος από αριστερά ο νικητής Γιάννης Μητρούσης.

Η επιτροπή του διαγωνισμού με πρόεδρο τον Roland Dyens δεν έδωσε φέτος σε κανένα διαγωνιζόμενο της μεγάλης Κατηγορίας το Α΄ Βραβείο και έτσι η κιθάρα των €4.500 που είχε προσφέρει ως έπαθλο ο Παύλος Γύπας, επεστράφη στον ίδιο.
Αντιθέτως, το Α΄ Βραβείο στη Κατηγορία μέχρι 16 ετών κατέκτησε ο ταλαντούχος Θοδωρής Θεοδωρούδης που η απόδοσή του εξασφάλισε τα εχέγγυα για ένα ρεσιτάλ στο 26ο Φεστιβάλ της Πάτρας.

Τα Βραβεία και τους Επαίνους αξίας 3.000 Ευρώ για όλες τις Κατηγορίες είχε αθλοθετήσει ο Μουσικός Οίκος Παπαγρηγορίου – Νάκας, Πανεπιστημίου 39, Αθήνα.

Τα αναλυτικά αποτελέσματα των διαγωνισμών και στις τρεις Κατηγορίες έχουν ως εξής:

Κατηγορία Α΄ (για σπουδαστές ηλικίας μέχρι 12 ετών)
1. Ντρίτσος Ανδρέας                                             Α΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

2. Ματθαίου Θεοδώρα                                         Β΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

3. Παστός Αναστάσιος                                         Β΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

4. Αντωνιάδης Δημήτρης                                     Γ΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

5. Βουτυράς Άγγελος                                            Γ΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

6. Καραγιωργάκη Μαργαρίτα                            Γ΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

7. Ζήκος Ευάγγελος                                               ΕΠΑΙΝΟΣ

8. Καννά Μαγδαληνή-Μαρία                              ΕΠΑΙΝΟΣ

9. Καραγιωργάκη Κατερίνα                                 ΕΠΑΙΝΟΣ

ΣΗΜ: Τα ονόματα των σπουδαστών που πήραν Β΄& Γ΄ Βραβεία καθώς και Επαίνους είναι καταχωρημένα κατά αλφαβητική σειρά.

Κατηγορία Β΄ (για σπουδαστές ηλικίας μέχρι 16 ετών)
1. Θεοδωρούδης Θοδωρής                                     Α΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

2. Βούζης Αλέξης                                                      Β΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

3. Καρούμπαλος Γεώργιος                                      Γ΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

4. Νικολακοπούλου Κωνσταντίνα                         Γ΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

5. Ζαχαράκης Παναγιώτης                                     ΕΠΑΙΝΟΣ

6. Κρέτση-Σιαμπαλιώτη Αικατερίνη-Ζωή            ΕΠΑΙΝΟΣ

7. Τζανής Παναγιώτης                                              ΕΠΑΙΝΟΣ

ΣΗΜ: Τα ονόματα των σπουδαστών που πήραν Γ΄ Βραβεία καθώς και Επαίνους είναι καταχωρημένα κατά αλφαβητική σειρά.

Κατηγορία Γ΄ (για κιθαριστές κάθε ηλικίας)
1. Μητρούσης Ιωάννης                                              Β΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

2. Καμπύλης Χαράλαμπος                                        Γ΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

3. Μουρκούσης Γεώργιος                                         Γ΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

4. Αγιάνογλου Σαράντης                                          ΕΠΑΙΝΟΣ

5. Καρώκης Αθανάσιος-Αλέξανδρος                      ΕΠΑΙΝΟΣ

ΣΗΜ: Τα ονόματα των σπουδαστών που πήραν Γ΄ Βραβεία καθώς και Επαίνους είναι καταχωρημένα κατά αλφαβητική σειρά.

Η Λίζα κι εγώ νοιώθουμε απέραντη χαρά επειδή το Φεστιβάλ Κιθάρας στην Πάτρα μπορεί και προσφέρει σε όλους τους συμμετέχοντες αυτές τις ποιοτικές εκδηλώσεις μέσα από ρεσιτάλ, διαλέξεις και μαθήματα ενώ παράλληλα δίνει την ευκαιρία και σε νέους ταλαντούχους κιθαριστές να γίνουν ευρύτερα γνωστοί μέσα από διαγωνισμούς και ρεσιτάλ.
Στα 25 χρόνια του θεσμού έχουν παρελάσει ηχηρά ονόματα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών και επιστημόνων οι οποίοι προσφέροντας αφιλοκερδώς τις γνώσεις και την εμπειρία τους σε ρεσιτάλ και διαλέξεις, έχουν συντείνει όχι μόνο στην καθιέρωση αλλά και στην φήμη αυτού του θεσμού.
Κλείνοντας αυτό το σημείωμα θέλω όπως πάντα να ευχαριστήσω τη Διεύθυνση της Φιλαρμονικής Εταιρίας Ωδείου Πατρών για τη συμμετοχή της στη διοργάνωση καθώς και την Γραμματεία, τους Καθηγητές και όλους όσοι με τη βοήθειά τους συνέβαλαν στην επιτυχία του 25ου Φεστιβάλ Κιθάρας, να ευχηθούμε δε, για μια νέα επιτυχία στο προσεχές Φεστιβάλ στην Πάτρα τον Απρίλιο του 2017.

 

                                                                                                   Ευάγγελος Ασημακόπουλος
                                                                                                         (Αθήνα, 29 Απριλίου 2016)
 
Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ο αδικημένος

Μπορεί σε μικρότερη κλίμακα ο ‘αδικημένος’ να υπάρχει σε όλα τα επαγγέλματα, σε όλες τις ιδιότητες ή τις λειτουργίες, ωστόσο στο χώρο της καλλιτεχνίας το φαινόμενο ανθεί περισσότερο από οπουδήποτε αλλού.
images (25) aΜιλάω για τον ‘αδικημένο’ που πιστεύει πως θα έπρεπε να έχει μια καλύτερη θέση στον κύκλο του, αλλά παράγοντες και καταστάσεις εξωγενείς τον καθήλωσαν να παραμείνει στη μειονεκτική θέση που βρίσκεται σήμερα.
Ήλθε κάποια στιγμή που ο ίδιος συμπέρανε ότι δεν είχε δυστυχώς την εύνοια ή την στήριξη από το περιβάλλον του, από τους γονείς, από τον δάσκαλο, από την Πολιτεία, από την κοινωνία, σε αντίθεση με τον ‘άλλον’ που είχε την άνεση, τις γνωριμίες, τις διασυνδέσεις και έτσι βγήκε στην επιφάνεια.
Ο ‘αδικημένος’ είναι σίγουρος πως έχει τα ίδια προσόντα ίσως και περισσότερα από τον ‘άλλον’, οι δε επιδόσεις του δεν είναι χειρότερες ή λιγότερες από αυτόν. Δυστυχώς όμως ο ‘άλλος’ κατάφερε με ανορθόδοξο τρόπο, με άλλα κόλπα να πετύχει όσα και ο ίδιος είχε αγωνιστεί να υλοποιήσει μια ζωή. Και το παράπονο που φωλιάζει μέσα του τώρα είναι γι’ αυτήν την αδικία που του επιφύλαξε η πρόστυχη κοινωνία, το βρόμικο σινάφι και το κακό του ριζικό. Είναι ο βαθύς πόνος που τον βαραίνει για μια αξία που δεν του αναγνωρίστηκε.

images (15) a

Σκέπτομαι πόσοι και πόσοι καλλιτέχνες δεν θα έχουν πνίξει μέσα τους ένα τέτοιο παράπονο. Το γεννάει ο χώρος μας αυτό το μαρτύριο:
Από τη μια η ενθάρρυνση και ο έπαινος στα χρόνια των σπουδών και από την άλλη η μοιραία προσαρμογή στην ωμή πραγματικότητα που ακολουθεί.
Όνειρα και φαντασιώσεις που υπήρξαν το εφαλτήριο για θυσίες μιας ολόκληρης ζωής, συντρίβονται κάποια μέρα στη δυσβάσταχτη αρένα του εφικτού.
Εδώ που τα λέμε βέβαια, δεν πιστεύω πως υπάρχει σήμερα καλλιτέχνης που να μη νιώθει πως θα μπορούσε να έχει κάνει κάτι πιο σημαντικό από αυτό που ήδη πέτυχε, όσο ψηλά κι αν βρίσκεται η θέση του.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Μέσα στις αίθουσες του Ωδείου παίζεται η πρώτη φάση του σκηνικού.
Ο δάσκαλος κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να εμψυχώσει την εύθραυστη υπομονή του μαθητή, όταν του ζητάει μελέτη, πειθαρχία και άσκηση.
images (1) aΜε συνεχή ενθάρρυνση, επιστρατεύει γνώσεις και εμπειρία για να του δώσει την σωστή κατεύθυνση, σε μια πορεία που κρύβει πολλαπλά οφέλη, σε μια πορεία που ωστόσο απαιτεί προσήλωση, αντοχή και όραμα.
Η δεύτερη φάση βρίσκεται στη συναυλία ή τις εξετάσεις του μαθητή, όπου τα 2-3 κομμάτια παίρνουν διαστάσεις θριάμβου όταν απλά εκτελεσθούν αξιοπρεπώς. Κι εδώ η ενθάρρυνση, όχι άδικα, έχει τον κυρίαρχο ρόλο.
Στη τρίτη φάση έχουμε τη σχέση μαθητή – δασκάλου που συνεχίζεται για χρόνια μέχρι το τελικό στάδιο των εξετάσεων της αποφοίτησης, όπου ο θρίαμβος πλέον συνοδεύεται πανηγυρικά με βραβεία, επαίνους και ατέλειωτους μαξιμαλισμούς και υπερβολές, ως μη όφειλε.
Στα χρόνια αυτά δεν υπήρξε τίποτε απατηλό, τίποτε άδικο ή παραπλανητικό. Ήταν ο μοναδικός τρόπος για να επιτευχθεί το ζητούμενο που δεν ήταν άλλο από την ολοκλήρωση αυτής της δύσκολης αλλά εξαιρετικά ωφέλιμης για τον μαθητή διαδικασίας, έστω κι αν τα ‘Άριστα’ που εισέπραττε διαρκώς δεν ανταποκρινόντουσαν στη χλωμή του απόδοση.

images (19) aΈτσι τώρα φθάνουμε στην τέταρτη σκηνή του δράματος που είναι και η πλέον οδυνηρή.
Απροστάτευτος πλέον ο τέως σπουδαστής, σαν απογυμνωμένος από το στοργικό περιβάλλον, θα πρέπει να μετρήσει τις δυνάμεις του όχι πια στα πλαίσια ενός ωδείου ή ενός στενού φιλικού κύκλου, αλλά σε έναν στίβο απέραντο και σκληρό. Και αν μεν στα πρώτα δειλά βήματα της διαδρομής, έχει ακόμα την κατανόηση και την συμπαράσταση συγγενών και φίλων, λίγο αργότερα θα νιώσει τη μοναξιά ή ίσως και την αλήθεια μιας πραγματικότητας που δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε ο ίδιος να συνειδητοποιήσει.
Είναι οι ώρες που του είναι χρήσιμο και απαραίτητο όσο τίποτε άλλο, το σοφό αλλά δυσεύρετο ‘γνώθι σαυτόν’!
Χωρίς αυτό, ο σπουδαστής που δεν είναι πλέον σπουδαστής αλλά εν δυνάμει επαγγελματίας μουσικός, χάνει την ισορροπία του, την αυτοεκτίμησή του, κλονίζεται και παγιδευμένος πια στο αντικείμενο για το οποίο ανάλωσε ολόκληρη ζωή, συνεχίζει μια πορεία οιονεί ‘αδικημένος’.

Το ‘γνώθι σαυτόν’ είναι μια μέθοδος ανάλυσης που έχει ως αντικείμενο την γνώση του χαρακτήρα μας, την αυτογνωσία και είναι προφανές πως αυτή η απόπειρα διείσδυσης στον χαρακτήρα μας, αυτή η προσπάθεια της αυτογνωσίας δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Αντίθετα φαίνεται πως είναι μια δύσκολη τακτική που χρειάζεται μέθοδο, ρεαλισμό και κυρίως εντιμότητα και θάρρος. Ενδεικτικό άλλωστε της δυσκολίας μιας τέτοιας απόπειρας είναι το γεγονός πως σπάνια συναντούμε ανθρώπους που διαθέτουν αυτό το προσόν.
Όπως και να το κάνουμε χρειάζεται να καταβάλει κάποιος μεγάλη προσπάθεια για να ανακαλύψει ποια επιτέλους είναι τα αληθινά του προσόντα και οι πραγματικές του ικανότητες, αλλά και μπόλικο κουράγιο για να παραδεχθεί τα ελαττώματά του, να συμφιλιωθεί με την ανεπάρκειά του και με ρεαλισμό να αναγνωρίσει τις αδυναμίες του χαρακτήρα του.

images (4) aΈτσι ο ‘αδικημένος’ που δεν έχει το γνώθι σαυτόν και έζησε κάνοντας όνειρα για κατακτήσεις πέρα και πάνω από τις δυνάμεις του, κακιώνει εύκολα με την προβολή ή την επιτυχία του ‘άλλου’.
Καλλιτέχνης πλέον κι αυτός – με ή χωρίς εισαγωγικά – που ξεκίνησε με καθαρές ιδέες και ευγενικά αισθήματα, αλλοτριώθηκε στην πορεία γιατί λάτρεψε μόνον το χειροκρότημα και το φως του προβολέα, χωρίς να λογαριάσει πως οι στόχοι που έβαλε κι ο πήχης που τοποθέτησε ήταν πολύ πιο πάνω από τις αντοχές του.
Καμιά στιγμή δεν κοίταξε μέσα του, ποτέ δεν ζύγισε τα ‘θέλω’ με τα ‘μπορώ’.images (21)a
Παραιτημένος στο τέλος από στόχους και προοπτικές, ο ‘αδικημένος’ δεν αγαπάει πια αυτό που κάνει, αφού δεν αντλεί την παραμικρή προσωπική ευχαρίστηση μέσα απ’ αυτό.
Η παρηγοριά του τώρα πια συνήθως βρίσκεται σε κάποια likes του YouTube και του Face book που δίνει και παίρνει με τους επίσης ‘αδικημένους’ φίλους του.

                                                                                                   Ευάγγελος Ασημακόπουλος
                                                                                                        (Αθήνα, 29 Ιανουαρίου 2016)
 
Posted in Uncategorized | 1 σχόλιο

Μίκης Θεοδωράκης, 90 χρόνια!

Για τα 90 χρόνια του Μίκη θέλω να γράψω λίγα λόγια, έτσι για να τιμήσω με τις πιο ειλικρινείς ευχές μου την επέτειο των γενεθλίων του. Σκέπτομαι μάλιστα να μην αναφερθώ καθόλου στο έργο του και την τεράστια προσφορά του, αφού η παγκόσμια αναγνώριση που εξακολουθεί να το περιβάλλει, επισκιάζει κάθε αναφορά.
Θα μιλήσω κυρίως για την γνωριμία που η Λίζα κι εγώ είχαμε μαζί του και για κάποια γεγονότα που μένουν βαθιά χαραγμένα στη μνήμη μας, γεγονότα που σημαδεύουν μια ολόκληρη εποχή.

Γνώρισα λοιπόν τον Μίκη Θεοδωράκη το 1960 στο στούντιο της Columbia στον Περισσό, όταν συμμετείχα στην ορχήστρα εγχόρδων για την ηχογράφηση του ‘Επιτάφιου’ του Γιάννη Ρίτσου. Ήταν η πρώτη εκτέλεση του έργου στην οποία έπαιρναν μέρος αρκετά μέλη της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών υπό τη διεύθυνση του Μάνου Χατζιδάκι και με τραγουδίστρια τη Νάνα Μούσχουρη.
Είκοσι χρονών εγώ και ομολογώ πως δεν καταλάβαινα και πολλά εκεί που βρέθηκα. Κάποιες μελωδίες πρωτόγνωρες, διαφορετικές και κάποιοι στίχοι με παράξενα λόγια “άρμεγες με τα μάτια σου το φως της οικουμένης…” και τέτοια δυσνόητα χωρίς ειρμό, χωρίς ομοιοκαταληξία, καμιά σχέση με το “τσίκα-τσίκα μπουμ ολέ – ολέ” ή το “Μαντουμπάλα αγάπη γλυκιά μου” που ως τότε τραγουδούσε όλη η Ελλάδα.
Απλά ωστόσο παρατηρούσα πως κάθε φορά που τέλειωνε ένα τραγούδι ο Χατζιδάκις που διηύθυνε την ορχήστρα, γύριζε και ρωτούσε έναν ψηλό που καθόταν σκυφτός κι αμίλητος σ’ ένα πάγκο: “ Σου άρεσε Μίκη? Πως σου φαίνεται Μίκη? Θέλεις κάτι άλλο Μίκη? ” Ποιός ήταν αυτός ο Μίκης εκείνη την ώρα ούτε και που ήξερα.
Έστω κι αν τη μέρα εκείνη δεν ανταλλάξαμε μισή κουβέντα, αυτή τελικά ήταν η πρώτη γνωριμία με τον άνθρωπο που αργότερα θα έφερνε μια πραγματική επανάσταση στο ελληνικό τραγούδι.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, τόσο ο Μίκης Θεοδωράκης όσο και ο Μάνος Χατζιδάκις επέβαλαν με τα τραγούδια τους το μπουζούκι, ένα όργανο περιφρονημένο, κατατρεγμένο και απαγορευμένο από το Ραδιόφωνο. Κυρίως όμως γνώρισαν σε έναν ολόκληρο λαό μέσα από τις υπέροχες μελωδίες τους, τους κορυφαίους ποιητές μας Σεφέρη, Ελύτη, Ρίτσο, Λειβαδίτη, Γκάτσο και πολλούς ακόμη. Έφεραν τέλος μια ανανέωση στο λαϊκό τραγούδι που μέχρι εκείνη την εποχή πελαγοδρομούσε μεταξύ του απαγορευμένου ρεμπέτικου και του ξενόφερτου ανατολίτικου αμανέ.

1964 Concerto Vivaldi- Μ.Θεοδωράκης

Η ουσιαστική γνωριμία με τον Μίκη ωστόσο, έγινε λίγα χρόνια αργότερα το 1964, όταν μας διηύθυνε στο κονσέρτο για δυο κιθάρες του Βιβάλντι στον «Παρνασσό» με την Μικρή Ορχήστρα Αθηνών. Η Μ.Ο.Α, όπως ήταν γνωστή τότε, ιδρύθηκε από τον ίδιο σε συνεργασία με τον Χατζιδάκι, με αποκλειστικό ρεπερτόριο έργων κλασικής μουσικής που διηύθυναν σχεδόν εκ περιτροπής κάθε εβδομάδα.
Να ήταν ο ανταγωνισμός μεταξύ τους? Να ήταν η πολιτική τους αντίθεση ή μήπως η διαφορά του χαρακτήρα τους? Ό,τι και αν ήταν, έμοιαζαν σαν δυο τεράστιους ογκόλιθους που έπεσαν ξαφνικά με πάταγο στα λιμνάζοντα νερά της ελληνικής μουσικής. Και ήταν οι δυο τους που έβαλαν τα γερά θεμέλια, χάραξαν μια άλλη πορεία και δημιούργησαν τη νέα Σχολή μέσα από το τραγούδι, τους δίσκους και τις συναυλίες.

1964-2
Κάποιους μήνες αργότερα, η Λίζα κι εγώ νοιώσαμε να μας κολακεύει το τηλεφώνημα που μας έκανε ο Μίκης για να λάβουμε μέρος στο “Άξιον εστί” ένα συμφωνικό του έργο που θα παιζόταν για πρώτη φορά στο θέατρο «Κεντρικό». Όπως φάνηκε αμέσως, η επιτυχία του έργου υπήρξε τόσο μεγάλη, ώστε όχι μόνο επαναλήφθηκε μια εβδομάδα αργότερα, αλλά πολύ γρήγορα οι προπωλήσεις εισιτηρίων έφθασαν να καλύπτουν κάποιους μήνες.
Ένα έργο για ορχήστρα και χορωδία με λαϊκά και βυζαντινά στοιχεία, ένα έργο γραμμένο πάνω στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη, ένα έργο που έκανε αίσθηση ακόμα και στους κακοπροαίρετους, όσους διαφωνούσαν με την δηλωμένη αριστερή τοποθέτηση του Μίκη.
Δεν θυμάμαι πόσες συναυλίες του “Άξιον εστί” έγιναν μετά τις αλλεπάλληλες πρόβες. Αυτό που θυμάμαι είναι πως διακόπηκαν απότομα όταν ξαφνικά απλώθηκε η μεγάλη νύχτα της δικτατορίας. Κυνηγημένος και φυγάς πια στο Παρίσι ο Μίκης δεν σταμάτησε την μουσική αλλά και την πολιτική δράση του.
Πληθωρικός, χειμαρρώδης, ασυμβίβαστος και πάνω απ’ όλα αγωνιστής, δέχτηκε σφοδρή επίθεση από φίλους και ομοϊδεάτες όταν στις επικίνδυνες μέρες της εισβολής των Τούρκων στην Κύπρο, την κατάρρευση της χούντας και την έλευση στην Ελλάδα του Καραμανλή, είχε πει το περίφημο “Καραμανλής ή τανκς”. Αυτός ένας ακραιφνής αγωνιστής της Αριστεράς, ένας ηγέτης των ‘Λαμπράκηδων’ απλώνει χέρι βοήθειας στο σύμβολο της Δεξιάς που εμφανίζεται ως μεσσίας για τη σωτηρία της χώρας. Όπως συμβαίνει συνήθως στην Ελλάδα, με μια μονοκονδυλιά σβήνονται τα πάντα, ξεχνιούνται οι αγώνες, οι προσφορές, τα επιτεύγματα και τη θέση τους παίρνουν οι αμφισβητήσεις, οι σαρκασμοί, η απαξίωση.

1964-3Με την αποκατάσταση της δημοκρατίας, δεχόμαστε ένα νέο τηλεφώνημα από τον Μίκη για να λάβουμε μέρος στο Canto General, το καινούργιο του ορατόριο πάνω σε στίχους του Χιλιανού Πάμπλο Νερούδα. Χιλιάδες πλέον ο κόσμος που τον αποθεώνει στα στάδια της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας όταν μάλιστα με την πάροδο του χρόνου δικαιώνεται και η προαναφερθείσα ρήση του.
Στο επικό Κάντο Χενέραλ, τα απλωμένα τεράστια χέρια του μοιάζουν να ακουμπάνε τον ουρανό, παρασύροντας ορχήστρα, χορωδία και τραγουδιστές σε μια ξέφρενη, γεμάτη συγκίνηση εξιστόρηση του ισπανικού κειμένου που ο ίδιος με το πάθος του μεταδίδει στις εξέδρες που δεν γνωρίζουν τα λόγια. Ανεπανάληπτες οι βραδιές, απερίγραπτη η ατμόσφαιρα, ατέλειωτα τα μπιζ, η αποθέωση σε όλο της το μεγαλείο.

Βρεθήκαμε αρκετές φορές με τον Μίκη και τη Μυρτώ στο σπίτι μας και στο σπίτι του. Κάναμε μάθημα κιθάρας στα παιδιά τους, μιλήσαμε, παίξαμε μουσική, συνεργαστήκαμε. Όταν ένας ακούραστος καλλιτέχνης όπως αυτός δραστηριοποιείται όχι μόνο στα μουσικά αλλά και στα κοινωνικοπολιτικά δρώμενα για τόσες πολλές δεκαετίες, όταν η ζωή του περνά τόσες διακυμάνσεις από την εξορία ως τα βουλευτικά έδρανα και από το ξύλο στις διαδηλώσεις μέχρι το δείπνο με τον Φιντέλ Κάστρο, δεν είναι περίεργο να αντιμετωπίζει συνεχείς προκλήσεις με αισθήματα λατρείας από τη μια και αμφισβήτησης από την άλλη.
Αυτός ο αιώνιος έφηβος, που δεν έπαψε ποτέ να μπερδεύεται με την πολιτική, δεν έπαψε να κάνει λάθη, δεν έπαψε να μάχεται για μια πιο δίκαιη κοινωνία και μια ζωή καλύτερη, έφτασε μετά από τόσους αγώνες, κακουχίες, εξορίες και φυλακίσεις τα 90 χρόνια.
Αναρωτιέται κανείς αν αυτά τα δύσκολα που πέρασε τον θρέφανε και τον κράτησαν ζωντανό και ακμαίο. Αναρωτιέται μήπως τελικά το μυστικό της μακροζωίας ήταν η συνεχής αναζήτηση και το ανικανοποίητο.

Μίκη να είσαι πάντα καλά και να συνεχίσεις με το ίδιο πάθος να αγωνίζεσαι για πολλά-πολλά χρόνια ακόμα!
Η Λίζα κι εγώ σου στέλνουμε την αγάπη μας!

                                                                                                  Ευάγγελος Ασημακόπουλος
                                                                                                            (Αθήνα, 29 Ιουλίου 2015)
 
Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Agustín Barrios (1885 – 1944)

Με την ευκαιρία των 130 χρόνων από τη γέννηση του Μπάριος, σκέφτηκα να αφιερώσω ένα σημείωμα σ’ αυτόν τον πολύτιμο για την κιθάρα ρομαντικό συνθέτη.
Και λέω ‘πολύτιμο’, γιατί κατά την άποψή μου τα έργα του έρχονται να καλύψουν ένα κενό που υπήρχε στο ρεπερτόριο του οργάνου στο διάστημα μεταξύ Tárrega και Villa-Lobos, ένα διάστημα (των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα) στη διάρκεια του οποίου κανένας αξιόλογος συνθέτης της κιθάρας δεν εμπλούτισε τη φιλολογία της με ένα τόσο πλούσιο αριθμό έργων.

image002

image001

 

 

 

 

 

 

 

Όσο κι αν θεωρώ υπερβολική την άποψη του John Williams πως ο Agustín Barrios υπήρξε ο μεγαλύτερος συνθέτης της κιθάρας όλων των εποχών, ωστόσο παραδέχομαι πως ο βιρτουόζος Παραγουανός άφησε πίσω του ένα σημαντικό έργο.
Κάπου ξεχασμένος για δεκαετίες στα βάθη της Λατινικής Αμερικής, έγινε ευρύτερα γνωστός, όταν πρώτα ο Αμερικανός Richard Stover και στη συνέχεια ο John Williams ασχολήθηκαν σοβαρά με το έργο του, φέρνοντας στην επιφάνεια τις συνθέσεις του, 30 και πλέον χρόνια μετά τον θάνατό του. Ο πρώτος με τη συγκέντρωση των πιο αξιόλογων κομματιών και τη δημοσίευσή τους σε μια φροντισμένη έκδοση και ο δεύτερος με μια αυστηρή επιλογή τους σε έναν εντυπωσιακό δίσκο που προκάλεσε αίσθηση.
Όλα αυτά στα μέσα της δεκαετίας του 1970.

image004 image003 image005image006

 

 

 

 

Η δική μου πρώτη επαφή με έργο του Μπάριος έγινε στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Ήταν η ‘Danza Paraguaya’ που μου είχε προμηθεύσει για το ρεσιτάλ μου στον ‘Παρνασσό’ ο αείμνηστος δάσκαλός μου, ο Δημήτρης Φάμπας. Θυμάμαι πως μου έδωσε το κομμάτι σε δυο φωτογραφίες (!) αρκετά σκοτεινές και σε μεγέθυνση, που χρειάστηκε να το αντιγράψω με πένα και σινική μελάνη σε μια κόλλα πενταγράμμου, όπως κάναμε τότε, αφού φωτοτυπικά μηχανήματα και φωτοτυπίες δεν υπήρχαν. Ο Φάμπας συνήθιζε να φωτογραφίζει παρτιτούρες συμμαθητών του στην Ακαδημία της Σιένα όταν σπούδαζε στην τάξη του Σεγκόβια. Μου είχε μάλιστα αποκαλύψει πως πολλά κομμάτια που δεν υπήρχαν σε εκδόσεις, τα φωτογράφιζε και στη συνέχεια τα πήγαινε στο φωτογραφείο για να τα ‘εμφανίσει’.
Ένα από αυτά λοιπόν ήταν και ο ‘Χορός της Παραγουάης’ που έμελλε να είναι και η πρώτη μου γνωριμία με τον Αγουστίν Μπάριος. Για να είμαι ειλικρινής δεν έψαξα να μάθω κάτι περισσότερο για τον συνθέτη, αλλά και να έψαχνα δεν θα έβρισκα άκρη. Σκοτάδι βαθύ από πληροφορίες και επικοινωνία είχαμε όλοι μας την εποχή εκείνη.
Έτσι θεώρησα πως κι αυτό ήταν ένα κομματάκι γραμμένο από κάποιον λαϊκό νοτιοαμερικάνο, πιθανώς κιθαρωδό ή κάτι ανάλογο, μια και της μόδας τότε ήταν τα λάτιν με τους ρυθμούς, τις μελωδίες και τους λικνιστικούς χορούς τους, σάμπα, τσα-τσα, ρούμπα, μάμπο κλπ., αλλά και τα διάφορα ‘Λος’ συγκροτήματα ‘Λος Πάντσος’, ‘Λος Ίντιος’ ‘Λος Παραγουάϊος’ που περιόδευαν παντού στην Ευρώπη με τις κιθάρες, τις άρπες και τα τραγούδια τους.
Από την άλλη βέβαια, με προβλημάτιζε και το γεγονός πως στο ‘Χορό της Παραγουάης’, ο συνθέτης έδειχνε δεξιοτέχνης και βαθύς γνώστης του οργάνου.

Η αρχική διαπίστωση που έκανα, επιβεβαιώθηκε αργότερα στο δεύτερο κομμάτι του Μπάριος που έπεσε στα χέρια μου στα μέσα της δεκαετίας του ’60. Ήταν το τελευταίο μέρος του Catedral, σε ένα χειρόγραφο της κακιάς ώρας που ούτε και θυμάμαι πώς το απέκτησα, αφού κάποιες νότες, θέσεις και δάχτυλα ήταν λάθος και ένας θεός ξέρει από αντιγραφή σε αντιγραφή τι κακοποίηση είχε τραβήξει κι αυτό, όπως και κάθε κείμενο εκείνο τον καιρό. Χωρίς να έχω ιδέα λοιπόν για τα άλλα μέρη που προηγούνται, το Catedral μού φάνηκε μια πρώτης τάξεως άσκηση για τα δάχτυλα, μια σπουδή που σε προκαλούσε να την τρέξεις, φωτίζοντας και ισορροπώντας όλες εκείνες τις φωνές που διαθέτει. Με το Catedral ήμουνα σίγουρος πια, πως ο συνθέτης πρέπει να είναι ένας αξιόλογος  κιθαριστής χωρίς ωστόσο να έχω ολοκληρώσει μέσα μου μια σφαιρική εικόνα γι’ αυτόν, αφού ούτε βιογραφικό του υπήρχε, ούτε άλλα δικά του χειρόγραφα κυκλοφορούσαν, μα ούτε υπήρχε έστω μια κάποια πληροφορία αν ζει!
Έπρεπε λοιπόν να φτάσουμε στα τέλη του ’70 αρχές του ’80, όταν χάρη στη διάδοση του δίσκου και την κυκλοφορία των έργων του από έντυπη έκδοση, άρχισε να εξαπλώνεται παντού η φήμη αυτού του εμβληματικού όσο και αινιγματικού ιεραπόστολου της κιθάρας, που έμελλε στις μέρες μας οι συνθέσεις του να αποτελούν μέρος του ρεπερτορίου των κορυφαίων σολίστ.
Σήμερα ωστόσο, παρά τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και τον καταιγισμό πληροφοριών από κάθε γωνιά του πλανήτη, η ζωή και το έργο του σε αρκετά σημεία παραμένουν σκοτεινά. Εν τούτοις θα προσπαθήσω να παραθέσω τα κυριότερα στοιχεία από τη ζωή του, αποφεύγοντας να εμπλακώ σε αμφισβητούμενα γεγονότα, αντικρουόμενες απόψεις, εικασίες και υπερβολές.

image007image008

 

 

 

 

 

 

 

Ο ινδιάνικης καταγωγής λοιπόν Agustin Pio Barrios Mangoré, γεννήθηκε σε ένα μικρό χωριό της περιοχής Misiones της Παραγουάης και ήταν το πέμπτο από μια οικογένεια με οκτώ παιδιά.
Αν και τα πρώτα βιογραφικά παρουσιάζουν τον Μπάριος να έχει σπουδάσει με υποτροφία ως παιδί-θαύμα στο Εθνικό Κολλέγιο της Ασουνθιόν, την πρωτεύουσα της Παραγουάης, αποκτώντας κλασική παιδεία με τις μεθόδους Sor και Aguado, άλλες μαρτυρίες αναφέρουν πως στα νιάτα του δεν σπούδασε ποτέ σε κάποιο επίσημο ωδείο, ενώ στο Γυμνάσιο τέλειωσε μόνο δυο τάξεις. Προσθέτουν ακόμη, πως όλο το ενδιαφέρον του από νεαρή ηλικία στράφηκε στην κιθάρα και τη σύνθεση, γι’ αυτό και στην ωριμότητά του ο Μπάριος δεν είχε κάποια άλλη επαγγελματική δραστηριότητα πέραν του να εμφανίζεται παίζοντας κιθάρα και να συνθέτει μουσική.
Αντίθετα άλλα βιογραφικά του, μιλάνε πως παράλληλα με τις σπουδές του στη μουσική, ασχολήθηκε και διέπρεψε στη φιλολογία, τα μαθηματικά και την δημοσιογραφία και πως πέρα από τα ισπανικά, τη μητρική του γλώσσα και αυτή των προγόνων του – της ινδιάνικης φυλής Γκουαρανί – μπορούσε να διαβάζει Αγγλικά, Γαλλικά και Γερμανικά.Τα ίδια μάλιστα βιογραφικά υποστηρίζουν πως ο Μπάριος υπήρξε ο πρώτος κιθαριστής που έγραψε δίσκο, γεγονός που αμφισβητεί άλλο δημοσίευμα τόσο ως προς τις σπουδές του και την ευρυμάθειά του στις γλώσσες, όσο και στο γεγονός του δίσκου, που ως πρώτον αναφέρει τον Μεξικανό κιθαριστή Octaviano Yanes που έγραψε στις 25 Αυγούστου του 1908 ένα μεξικάνικο χορό με την δισκογραφική εταιρεία Victor.
Επί πλέον ενώ τα περισσότερα δημοσιεύματα θέλουν τον Μπάριος να αφήνει την γενέτειρά του την Παραγουάη και να εγκαθίσταται στην Αργεντινή από όπου για τα επόμενα 30 χρόνια πραγματοποιεί περιοδείες σε όλα τα κράτη της αμερικανικής ηπείρου, κάποια άλλα δημοσιεύματα ίσως πιο πειστικά, λένε πως η καθημερινότητα και οι επείγουσες ανάγκες της ζωής, τον υποχρέωναν να ταξιδεύει συνεχώς γι’ αυτό και ουδέποτε είχε μια μόνιμη κατοικία σε κάποια χώρα. Πέρασε, γράφουν, μια εκτεταμένη περίοδο της ζωής του στη Βραζιλία (1915-1919), δυο άλλες στην Ουρουγουάη (1912-1915 & 1919-1927) και μια τρίτη στο Ελ Σαλβαντόρ (1939-1944) αλλά σε καμία από αυτές τις χώρες δεν δημιούργησε μια μουσική σχολή ή δεν τύπωσε κάποιες από τις συνθέσεις του. Έδωσε ρεσιτάλ σε όλες σχεδόν τις χώρες της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής αλλά ουδέποτε εκπλήρωσε το όνειρο του να παίξει στη Βόρειο Αμερική (ΗΠΑ & Καναδά). Η μόνη φορά που εγκατέλειψε τη Λατινική Αμερική ήταν το 1934 για ένα ταξίδι στην Ευρώπη που διήρκεσε 15 μήνες χωρίς κάποια αποτελέσματα.
Ωστόσο όλα τα δημοσιεύματα συμφωνούν, πως για ένα διάστημα ο Μπάριος εμφανίζεται στα ρεσιτάλ του με το παραδοσιακό ντύσιμο των ινδιάνων και με τον τίτλο ‘Νιτσούγα Μανγκορέ – ο Παγκανίνι της κιθάρας’. Το Νιτσούγα αποτελεί αναγραμματισμό του ονόματος Αγουστίν, ενώ το Μανγκορέ ήταν το όνομα του θρυλικού αρχηγού της ινδιάνικης φυλής των Γκουαρανί.

image009 image011 image010

 

 

 

 

 

 

 
Κυρίως όμως συμφωνούν πως οι δραστηριότητες και οι επιτυχίες του Μπάριος ως συνθέτη – σολίστα, δημιούργησαν ένα ασυναγώνιστο προφίλ κιθαριστή σε όλη τη Λατινική Αμερική, ανάλογο μπορώ να πω με αυτό του Σεγκόβια στην Ευρώπη.

Ολοκληρώνοντας αυτό το σύντομο βιογραφικό θέλω να προσθέσω πως στα μέσα της δεκαετίας του 1930, ο Μπάριος άρχισε να έχει σοβαρά προβλήματα με την καρδιά του, οπότε αναγκάσθηκε να σταματήσει τις περιοδείες και να περιοριστεί σε μεμονωμένα ρεσιτάλ, γι’ αυτό και μετακόμισε στο Ελ Σαλβαδόρ της Κεντρικής Αμερικής όπου πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του διδάσκοντας και συνθέτοντας.

image012 image013

 

 

 

 

Ο Μπάριος που στις μέρες μας τιμάται στην Παραγουάη ως ένας από τους κορυφαίους μουσικούς της, δεν υπήρξε μόνον ένας εντυπωσιακός δεξιοτέχνης της κιθάρας, αλλά και ένας συνθέτης με περισσότερα από 300 έργα – κάποια από τα οποία θεωρούνται από τις ωραιότερες σελίδες της φιλολογίας του οργάνου. Σώζονται περίπου 100 από αυτά, είτε σε χειρόγραφα είτε σε δίσκους των 78 στροφών, μπορούμε δε να τα κατατάξουμε σε 3 κατηγορίες: στα θρησκευτικά, τις διασκευές και τα φολκλόρ.

Σε πολλούς τώρα γεννιέται το ερώτημα, πώς συνέβη και ένας τόσο μεγάλος κιθαριστής και συνθέτης παρέμεινε άγνωστος για δεκάδες χρόνια, όταν μάλιστα η σταδιοδρομία του στη Λατινική Αμερική ήταν εμφανώς εντυπωσιακή.
Δεν υπήρξε ποτέ κάποιος παράγοντας να προωθήσει τα έργα του?
Σε καμία από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής που επισκέφτηκε δεν συνάντησε κάποιον ατζέντη για να συνεργασθεί?
Άραγε πώς ο ίδιος δεν ασχολήθηκε ποτέ να τυπώσει τις συνθέσεις του ή να διακινήσει τους δίσκους του? Και όταν βρέθηκε στην Ευρώπη για 15 μήνες, πώς δεν ακούστηκε?
Και από την άλλη, ο Σεγκόβια που τόσο συχνά έπαιζε στην Λατινική Αμερική, αλλά και την πατρίδα του την Παραγουάη, ούτε κι αυτός τον είχε ανακαλύψει?
Γι αυτό το τελευταίο μάλιστα, ακούγονται πολλά και λέγονται περισσότερα: ότι δηλαδή πράγματι ο Σεγκόβια τον γνώριζε και πολύ καλά μάλιστα γι’ αυτό και τον φοβήθηκε, ενώ μια άλλη εκδοχή θέλει τον Σεγκόβια να μην εκτιμά καθόλου την λαϊκότροπη μουσική του Μπάριος, όταν μάλιστα εκείνο τον καιρό αγωνίζεται να καθιερώσει την κιθάρα ως συναυλιακό όργανο, διαχωρίζοντας το ρόλο της από το φλαμένκο και τα Λάτιν.
Μια τρίτη εκδοχή υπενθυμίζει πως ο Σεγκόβια μέχρι το 1950 που άρχισε να διδάσκει στην Ακαδημία της Σιένα δεν βοηθούσε κανέναν.
Υπάρχει και μια τέταρτη από το βιβλίο “Mangoré, Life and Plays of Barrios” των Godoy & Szaran, σχετικά με τη συνάντηση των δυο κιθαριστών και το Catedral: «…το έργο αυτό που γράφτηκε το 1921 και είναι εμπνευσμένο από τη μουσική του J. S. Bach, υπήρξε η κορυφαία σύνθεση του Μπάριος κερδίζοντας την εκτίμηση ακόμα και του Αντρές Σεγκόβια ο οποίος το 1994 αναφέρει “…το 1921 στο Μπουένος Άϊρες, έπαιξα στη αίθουσα La Argentina, γνωστή για την καλή της ακουστική στην κιθάρα, στην ίδια που ο Μπάριος είχε επίσης παίξει λίγες εβδομάδες νωρίτερα.
Μου συστήθηκε μέσω του γραμματέα του Elbio Trapani και τον προσκάλεσα στο ξενοδοχείο μου όπου ο Μπάριος έπαιξε με την δική μου κιθάρα διάφορες συνθέσεις του, μεταξύ των οποίων και κάποια η οποία πραγματικά με εντυπωσίασε. Ήταν ένα μεγαλειώδες κομμάτι κονσέρτου με τίτλο La Catedral, του οποίου το πρώτο μέρος είναι ένα Andante σαν εισαγωγή και πρελούδιο και το δεύτερο ένα πολύ δεξιοτεχνικό κομμάτι το οποίο είναι ιδανικό για το ρεπερτόριο κάθε σολίστα της κιθάρας. Ο Μπάριος μού υποσχέθηκε να μου στείλει αμέσως ένα αντίγραφο του έργου (παρέμεινα δέκα μέρες πριν συνεχίσω το ταξίδι μου) αλλά ουδέποτε έλαβα το αντίγραφο”.

Το κείμενο πάλι αυτό με έβαλε σε σκέψεις αφού το 1921 ο Μπάριος είχε γράψει μόνο το τρίτο μέρος, το Allegro Solemne, ενώ πολλά χρόνια αργότερα, προσθέτοντας δυο ακόμα μέρη, ολοκλήρωσε το έργο δίνοντας του τον τίτλο La Catedral.
Τα δύο μέρη που προστέθηκαν (¨Preludio ‘Saudade’ και Andante Religioso), γράφτηκαν στην Αβάνα (Κούβα) το 1938, όταν ο Μπάριος είχε προβλήματα υγείας τα οποία, σε συνδυασμό με την έλλειψη χρημάτων και την αναπόφευκτη ένταση στη συζυγική του ζωή, τού δημιούργησαν μια βαθιά συναισθηματική φόρτιση. Ολόκληρο το Catedral με τα τρία μέρη παίχτηκε από το συνθέτη για πρώτη φορά στο San Salvador στις 25 Ιουλίου 1938 και το γεγονός αυτό αδυνατίζει την αξιοπιστία του προαναφερθέντος βιβλίου και εκθέτει τους συγγραφείς.
image014

Όπως και νάχουν τα πραγματικά γεγονότα, όπου κι αν βρίσκεται η αλήθεια, παιδί-θαύμα ή όχι, καλλιεργημένος ή μη, πρωτοπόρος στους δίσκους ή όχι, στην Αργεντινή ή αλλού, ο Αγουστίν Μπάριος πήρε μια θέση στο πάνθεον των μεγάλων δημιουργών της ιστορίας του οργάνου, αφού τα έργα του είναι πλέον τόσο διαχρονικά όσο και οικουμενικά.

                                                                                                  Ευάγγελος Ασημακόπουλος
                                                                                                            (Αθήνα, 22 Μαΐου 2015)
 
Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Φεστιβάλ στο Ηράκλειο

 

17ο_ΦΕΣΤΙΒΑΛ_ΚΙΘΑΡΑΣ

Αρκετές φορές ως τώρα έχω ανεβάσει στο διαδίκτυο διάφορα άρθρα για εκδηλώσεις που διοργανώνουμε η Λίζα κι εγώ στην Αθήνα ή την Πάτρα.
Σήμερα σκέφτηκα πως είναι άδικο να μην έχω γράψει ποτέ δυο λόγια για ανάλογες εκδηλώσεις που γίνονται στο Ηράκλειο, όταν μάλιστα φέτος εκεί πραγματοποιήθηκε το 17ο Φεστιβάλ Κιθάρας και όταν εγώ αισίως έχω συμμετάσχει ενεργά όχι μόνο σ’ αυτό αλλά και στα 16 προηγούμενα!
Είμαι ακόμη βέβαιος, πως λίγοι είναι αυτοί που έχουν ακούσει για την ύπαρξη του ‘Σύγχρονου Ωδείου Κρήτης’ και ακόμα λιγότεροι για το επίπεδο και τις δραστηριότητές του.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAOLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

Master Class στο 17ο Φεστιβάλ Κιθάρας                                              Διάλεξη με θέμα: Η κιθάρα μέσα από                             του «Σύγχρονου Ωδείου Κρήτης»                                              τους αιώνες – Η κιθάρα στην Ελλάδα

Το Ωδείο λοιπόν αυτό που ιδρύθηκε πριν 17 χρόνια, λειτούργησε από την πρώτη στιγμή όπως θα όφειλε να λειτουργεί κάθε ανάλογο Ωδείο που θέλει μάλιστα να θεωρείται και ‘πολιτιστικό ίδρυμα’ : επιλεγμένη στελέχωση του διδακτικού προσωπικού με υπεύθυνη διδασκαλία στα τμήματα όλων των οργάνων, συνεργασίες με επώνυμους καλλιτέχνες, συνεχείς εκδηλώσεις με σεμινάρια, διαλέξεις, συναυλίες, διαγωνισμούς και τέλος και κυρίως, απονομή αξιόλογων τίτλων σπουδών (Πτυχία & Διπλώματα).

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERAOLYMPUS DIGITAL CAMERA
  Γιάννης Λυγεράκης : Διάλεξη με θέμα                                                         Βιργινία Αμαριωτάκη: Διδασκαλία                                «Αρχάνες 2000 – 2005»

Πιστεύω πως, καθοριστικός παράγοντας στην περίπτωση του ‘Σύγχρονου Ωδείου Κρήτης’ και στην πραγματοποίηση των υψηλών αυτών στόχων, υπήρξε η συμμετοχή του Θόδωρου Αντωνίου που ανέλαβε την καλλιτεχνική διεύθυνση από την πρώτη στιγμή.
Ο διαπρεπής συνθέτης, με την προσωπικότητα και το κύρος που διαθέτει, έβαλε τα γερά θεμέλια και έδωσε τις σωστές κατευθύνσεις, έτσι ώστε σήμερα αυτό το ίδρυμα της περιφέρειας, να μην έχει να ζηλέψει τίποτε από τα παραδοσιακά Ωδεία της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

          Δημήτρης Βαρδάκης : Ρεσιτάλ κιθάρας                                   Χριστίνα Καλαμπόκη : Ρεσιτάλ κιθάρας

Ο Γιάννης Λυγεράκης, σημερινός καλλιτεχνικός διευθυντής του Ωδείου που υπήρξε και ένας εκ των ιδρυτών του, συνεχίζοντας με τον ίδιο ζήλο τα βήματα του προκατόχου του, μπορεί δίκαια να υπερηφανεύεται και για το κορυφαίο επίτευγμα του Ωδείου, τη διοργάνωση του Φεστιβάλ Κιθάρας στις Αρχάνες, εδώ και 15 χρόνια, μια εκδήλωση που ίσως υπήρξε μοναδικό κιθαριστικό γεγονός στη χώρα μας, από άποψη ενδιαφέροντος, συμμετοχής και προσφοράς.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Στο αλησμόνητο Φεστιβάλ των Αρχανών παρήλασαν ‘πρωτοκλασάτοι’ σολίστ και σημαντικές ορχήστρες, με αποτέλεσμα η άγνωστη κωμόπολη των Αρχανών χάρις στη διοργάνωση του ‘Σύγχρονου Ωδείου’ να ακουστεί πολύ πέρα από τα στενά σύνορα της χώρας μας.

Μάνος Πλουμίδης : Κονσέρτο του J. Rodrigo -Στο πιάνο συνοδεύει  η Patritsia Arenas

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERAOLYMPUS DIGITAL CAMERA

 Βιργινία Αμαριωτάκη – Μανώλης Βροντινός : Ρεσιτάλ με έργα για δυο κιθάρες στην αίθουσα Ανδρόγεω στα πλαίσια του  17ου Φεστιβάλ Κιθάρας του »Σύγχρονου Ωδείου»

Για την πληρέστερη ενημέρωση, ιδιαίτερα των νέων, που δεν είχαν την τύχη να γνωρίσουν αυτό το καλλιτεχνικό γεγονός, παραθέτω ένα link με πάμπολλα στοιχεία που μου διέθεσε ο σημερινός καλλιτεχνικός διευθυντής του ‘Σύγχρονου Ωδείου Κρήτης’:

http://www.sinodio.gr/page.php?id=299

 

                                                                                                  Ευάγγελος Ασημακόπουλος
                                                                                                            (Αθήνα, 27 Απριλίου 2015)
 
Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Φεστιβάλ Κιθάρας – Πάτρα 2015

Λίζα Ζώη – Ευάγγελος Ασημακόπουλος

   24ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΘΑΡΑΣ

    Πάτρα, 3 – 6 Απριλίου 2015

     P1030620

Ένα ακόμη φεστιβάλ κιθάρας στην Πάτρα, το 24ο συνεχόμενο, είναι πλέον παρελθόν. Ένα φεστιβάλ που άφησε πίσω του εξαιρετικές εντυπώσεις τόσο από την υψηλού επιπέδου απόδοση των καλλιτεχνών που έλαβαν μέρος, όσο και από την αθρόα συμμετοχή των σπουδαστών από κάθε γωνιά της Ελλάδας.
Το φεστιβάλ κιθάρας στην Πάτρα, που εξελίχθηκε με τα χρόνια σε κορυφαίο θεσμό, είναι για την Λίζα κι εμένα μια ευθύνη και μια έγνοια που ξεκινά πολύ καιρό πριν την διεξαγωγή του.
Είναι όμως και για τους δυο μας μια βαθιά ικανοποίηση στο τέλος όταν όλα ‘πάνε κατ’ ευχήν’ – μια αίσθηση που εισπράττουμε μέσα από τη ζεστή χειραψία και την ανυπόκριτη ευχή για τη συνέχεια του θεσμού – από όλους όσοι συμμετέχουν.
Όπως κάθε χρονιά έτσι και φέτος, την διοργάνωση είχε αναλάβει η ‘Φιλαρμονική Εταιρία – Ωδείο Πατρών’ ένα ιστορικό ίδρυμα που διαθέτει την πληρέστερη κτηριακή εγκατάσταση της Πάτρας, με αληθινό κόσμημα την αίθουσα συναυλιών, ιδανικό χώρο για ρεσιτάλ κιθάρας. Η Διευθύντρια του Ωδείου Βασιλική Φιλιππαίου, η Γραμματεία του Ωδείου και οι καθηγητές κιθάρας, για μια ακόμα φορά συνέβαλαν τα μέγιστα στην επιτυχία της τετραήμερης εκδήλωσης.

P1030225

Με δεδομένο ότι του χρόνου θα γιορτάσουμε στην Πάτρα τα 25 συνεχόμενα χρόνια του φεστιβάλ, πολλοί είναι αυτοί που κατά καιρούς μας ρωτούν για το πώς και το γιατί καθιερώθηκε ειδικά στην Πάτρα αυτή η εκδήλωση. Και είναι αλήθεια πως σε καμιά άλλη πόλη δεν έτυχε να επαναλάβουμε ένα Σεμινάριο περισσότερες από 5 ή 6 φορές. Ο κυριότερος λόγος βρίσκεται στην έλλειψη χορηγού που κατά κανόνα στηρίζει τη διοργάνωση μιας τέτοιας εκδήλωσης. Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που τα περισσότερα φεστιβάλ στη χώρα μας έχουν μικρή διάρκεια, αφού κανένα δεν είναι αυτοχρηματοδοτούμενο. Η Πάτρα όλα αυτά τα χρόνια έχει γίνει θεσμός γιατί στηρίζεται στις δικές της δυνάμεις.
Παράλληλα η πόλη συγκεντρώνει αρκετά πλεονεκτήματα που τα έχω εκθειάσει αρκετές φορές σε άλλα σημειώματα.

Μια και ήλθε όμως η κουβέντα για τις χορηγίες, θα πρέπει να αναφέρω πως ειδικά αυτή τη χρονιά είχαμε και εμείς στην Πάτρα δυο χορηγούς, όχι σε χρήμα βέβαια αλλά σε είδος: Ο Μουσικός Οίκος Παπαγρηγορίου-Νάκας (Panas Music) αθλοθέτησε όλα τα Βραβεία και για τις τρεις Κατηγορίες του διαγωνισμού με κιθάρες που η τιμή τους ξεπέρασε τα 1.700 ευρώ αλλά και με Βιβλία αξίας € 550.-
Ο άλλος χορηγός ήταν ο καταξιωμένος κατασκευαστής Παύλος Γύπας που αθλοθέτησε για το Α΄ Βραβείο του διαγωνισμού μια κιθάρα αξίας 4.000 ευρώ.

Αν και θεωρητικά η ιδέα ενός μουσικού διαγωνισμού δεν αρέσει, αφού η αληθινή μουσική δεν πρέπει να υποβάλλεται σ’ αυτή την  ανταγωνιστική-εξοντωτική δοκιμασία, στην πράξη έχει αποδειχθεί πως η δοκιμασία αυτή κεντρίζει έντονα το ενδιαφέρον των εκτελεστών, δίνοντάς τους τις περισσότερες φορές μια ώθηση, ένα κίνητρο και μια αγωνιστικότητα. Πράγματι, έχοντας φέτος ένα πρόσθετο ενδιαφέρον, η συμμετοχή των διαγωνιζομένων σε όλες τις Κατηγορίες υπήρξε μεγαλύτερη και μάλιστα από διάφορες Σχολές κιθάρας ακόμα και από το εξωτερικό.

Προηγήθηκαν φυσικά, σύμφωνα με το πρόγραμμα, τα Master Classes το πρωί, η διδασκαλία των μικρών σπουδαστών το απόγευμα, οι διαλέξεις αμέσως μετά, και τέλος τα βραδινά ρεσιτάλ.
Σ’ αυτό το σημείο θέλω να επισημάνω την υψηλή ποιότητα όλων των εκδηλώσεων.
Είχα την ευκαιρία για πρώτη φορά αλλά δυστυχώς για λίγη ώρα, να παρακολουθήσω τη διδασκαλία του Marcin Dylla. Τις προηγούμενες φορές που τον είχαμε προσκαλέσει στην Ελλάδα, συνέπιπταν οι ώρες διδασκαλίας μας και το μόνο που άκουγα εκ των υστέρων ήταν ο θαυμασμός και η εκτίμηση των σπουδαστών για το μάθημά του – ένα γεγονός που αυτή τη φορά διαπίστωσα κι εγώ προσωπικά στη λίγη ώρα που βρέθηκα στην τάξη του..

P1030284

P1030310

Master Class με τον Marcin Dylla και τους Λ.Ζώη – Ε. Ασημακόπουλο

P1030023

P1030037

Εντύπωση επίσης προκάλεσε η διάλεξη του φυσικοθεραπευτή Παναγιώτη Κρίθη που ανέλυσε με πολύ σαφήνεια τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν συχνά οι μουσικοί (τενοντίτιδες, κράμπες, κακώσεις, τραβήγματα, θλάσεις κλπ.) και έδωσε ικανοποιητικές απαντήσεις σε όλες τις ερωτήσεις που δέχθηκε.
Η δική μου ομιλία την επόμενη μέρα, στράφηκε περισσότερο στην ιστορία της κιθάρας στην Ελλάδα, με αναφορά στους κιθαριστές που προηγήθηκαν, στους πρώτους διδάξαντες και στους πρώτους επαγγελματίες της κλασικής κιθάρας στη χώρα μας, – ένα θέμα που δυστυχώς δεν απασχολεί ιδιαίτερα τους σπουδαστές της νεότερης γενιάς.

P1030144

P1030346

          Διάλεξη Παναγιώτη Κρίθη                                 Διάλεξη Ευάγγελου Ασημακόπουλου

Οι τρεις βραδιές που έκλεισαν με τις συναυλίες υπήρξαν το κορύφωμα του ενδιαφέροντος του Φεστιβάλ.
Την πρώτη βραδιά ο Γιώργος Γεωργάτος, παίζοντας ένα ολόκληρο πρόγραμμα, ανέλαβε να καλύψει ο ίδιος την αποχή του περσινού νικητή του διαγωνισμού ο οποίος έγκαιρα – ευτυχώς – ενημέρωσε για την απουσία του.

P1030077P1030085

           Ρεσιτάλ Κιθάρας του Γιώργου Γεωργάτου

 Στις δυο συναυλίες του Σαββάτου ο Αντώνης Χατζηνικολάου και ο φημισμένος Πολωνός Marcin Dylla που ακολούθησε ανέβασαν τον πήχη του ενδιαφέροντος ακόμα περισσότερο.

P1030205

P1030190

Αντώνης Χατζηνικολάου: Ρεσιτάλ Κιθάρας

 

P1030240

P1030244

Marcin Dylla: Ρεσιτάλ Κιθάρας

Στην Τρίτη και τελευταία βραδιά ο Γιώργος Μπεχλιβάνογλου και το ντουέτο Ανδρόνικου Καραμπέρη – Χρήστου Τσαρούχη έκλεισαν μια σειρά συναυλιών που και οι πέντε άφησαν εξαιρετικές εντυπώσεις χαρίζοντας μοναδικές στιγμές στην κατάμεστη αίθουσα συναυλιών του Ωδείου που γνώρισε και πάλι ‘ημέρες δόξης’ όπως άλλωστε συμβαίνει κάθε χρόνο.

P1030430

P1030423

Ρεσιτάλ Κιθάρας του Γιώργου Μπεχλιβάνογλου

P1030454

P1030450

Έργα για δύο κιθάρες από το ντουέτο Α. Καραμπέρης – Χ. Τσαρούχης

Οι εξαιρετικές εμφανίσεις όλων των καλλιτεχνών που έλαβαν μέρος, μας δίνει μια ιδιαίτερη ικανοποίηση αφού με την απόδοσή τους εξασφαλίσαμε και πάλι το υψηλό επίπεδο που φροντίζουμε με κάθε τρόπο να έχουμε στο Φεστιβάλ της Πάτρας.
Θέλω εδώ να υπογραμμίσω πως από την πρώτη χρονιά της διοργάνωσης – πριν 24 χρόνια – ο στόχος μας ήταν και παραμένει να προβάλλουμε με αυστηρή επιλογή νέους ταλαντούχους Έλληνες κιθαριστές, παράλληλα όμως να προσκαλούμε διακεκριμένους σολίστ από την Ελλάδα και το εξωτερικό, έτσι ώστε το επίπεδο του Φεστιβάλ της Πάτρας να μην έχει να ζηλέψει τίποτε από τα διεθνώς καθιερωμένα. Είναι μάλιστα χαρακτηριστική η επισήμανση που έκανα στον Marcin Dylla, όταν του θύμισα στο τέλος του ρεσιτάλ του, πως αυτή ήταν η έκτη του επίσκεψη στην Ελλάδα (Ηράκλειο, Αθήνα, Βόλος, Πάτρα), απόδειξη του success story στη καριέρα ενός καλλιτέχνη, αφού η επαναλαμβανόμενη μετάκληση είναι και η επιβεβαίωση της αξίας του.

Η τελευταία μέρα του Φεστιβάλ, η Δευτέρα, ανήκει σχεδόν εξ ολοκλήρου στους διαγωνισμούς.
Μίλησα πιο πάνω για τα πλούσια Βραβεία και έπαθλα, μίλησα και για την αθρόα συμμετοχή των διαγωνιζομένων. Θα πω τώρα δυο λόγια και για την επιτροπή: Η Λίζα κι εγώ έχουμε από χρόνια αποφασίσει να μη συμμετέχουμε στην επιτροπή των διαγωνισμών του Φεστιβάλ της Πάτρας για ευνόητους λόγους. Φροντίζουμε ωστόσο να επιλέγουμε ως μέλη της επιτροπής άτομα εγνωσμένης αξίας που θα εξασφαλίζουν κάθε φορά ένα αδιάβλητο αποτέλεσμα.
Φέτος, πρόεδρος της πενταμελούς επιτροπής για την Α΄ Κατηγορία (για τους μικρούς) ήταν η Διευθύντρια του Ωδείου κ. Βασιλική Φιλιππαίου, ενώ για την Β΄ και Γ΄ Κατηγορία ο Marcin Dylla. Ως μέλη για όλες τις Κατηγορίες επιλέξαμε τους σολίστες και καθηγητές του οργάνου Κ. Βρέλλη (Γιάννενα) Μ. Βροντινό (Ηράκλειο), Γ. Μπεχλιβάνογλου (Αθήνα) και Α. Χατζηνικολάου (Αθήνα).

image-d0213174bb8af465a89851ca878b810fdf77306e77a2f743c8b3acc62347600e-V_resized_1

 Η επιτροπή του Διαγωνισμού στην Κατηγορία Α΄ από αριστερά προς τα δεξιά :
Μ. Βροντινός, Κ. Βρέλλης, Β. Φιλιππαίου, Γ. Μπεχλιβάνογλου, Α. Χατζηνικολάου

P1030537

Η επιτροπή του Διαγωνισμού στις Κατηγορίες Β΄& Γ΄ από αριστερά προς τα δεξιά:
Κ. Βρέλλης, Μ. Βροντινός, M. Dylla, Γ. Μπεχλιβάνογλου, Α. Χατζηνικολάου

Μια γενική διαπίστωση από όλους όσοι παρακολούθησαν και τις 3 Κατηγορίες υπήρξε η θεαματική άνοδος της επίδοσης των διαγωνιζομένων. Δεν ξέρω αν τα Βραβεία που απονεμήθηκαν τελικά ικανοποίησαν τους πάντες – πράγμα βέβαια σπάνιο για περιπτώσεις όπως η φετινή που οι διαφορές μεταξύ των υποψήφιων υπήρξαν ασήμαντες έως μηδαμινές – αλλά πιστεύω πως αυτό που διέκρινε τον νικητή του διαγωνισμού Ολλανδό Martin Van Hees, ήταν ένας αυστηρός επαγγελματισμός. Ο Van Hees παράλληλα με την κιθάρα Π. Γύπα αξίας 4.000 ευρώ που κατέκτησε ως Α΄ Βραβείο, έδειξε έτοιμος να δώσει του χρόνου δυο ρεσιτάλ στο 25ο Φεστιβάλ της Πάτρας και στο 18ο Φεστιβάλ Κιθάρας του Ηρακλείου.

P1030610

 Το Α΄ Βραβείο του Διαγωνισμού, ο Ολλανδός Martin Van Hees

Κλείνοντας αυτό το σημείωμα, η Λίζα κι εγώ αισθανόμαστε την ανάγκη να ευχαριστήσουμε και δημόσια όλους τους προσκαλεσμένους καλλιτέχνες που έλαβαν μέρος στο φεστιβάλ και να υπενθυμίσουμε στους αναγνώστες μας πως η προσφορά τους υπήρξε αφιλοκερδής.
Να ευχαριστήσουμε επίσης τον κατασκευαστή κιθάρας Παύλο Γύπα και τον Μουσικό Οίκο Παπαγρηγορίου – Νάκα για την γενναιόδωρη χειρονομία της χορηγίας όλων των επάθλων στους διαγωνισμούς. Να ευχαριστήσουμε τέλος την Φιλαρμονική Εταιρία-Ωδείο Πατρών, τους καθηγητές κιθάρας της Πάτρας και όλους όσοι συνέβαλαν στην επιτυχία αυτού του καλλιτεχνικού τετραήμερου. Το ραντεβού μας πλέον του χρόνου στο 25ο Φεστιβάλ, τον Απρίλιο του 2016.

 

                                                                                                   Ευάγγελος Ασημακόπουλος
                                                                                                          (Αθήνα, 18 Απριλίου 2015)
 
 
 

                       ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ – ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ1

           24ο  Φεστιβάλ Κιuάρας στην Πάτρα
         (Λίζα Ζώη – Ευάγγελος Ασημακόπουλος)
                               3 – 6 Απλίου 2015

Οργάνωση: Φιλαρμονική Εταιρία Ωδείο Πατρών
Διεύθυνση: Βασιλική Φιλιππαίου

109 Συμμετοχές

Στο τμήμα τελειόφοιτων – απόφοιτων δίδαξαν οι: 

Marcin Dylla (2 ημέρες)
Λίζα Ζώη – Ευάγγελος Ασημακόπουλος (4 ημέρες)

 

Στο παιδικό τμήμα δίδαξαν για τρεις μέρες οι:

Λίζα Ζώη και Ευάγγελος Ασημακόπουλος

 

Έκαναν διαλέξεις οι:

Παναγιώτης Κρίθης με θέμα ‘Manual Therapy’ η σύγχρονη προσέγγιση στην αποκατάσταση μυοσκελετικών προβλημάτων ενός μουσικού.
Ευάγγελος Ασημακόπουλος με θέμα ‘Σκέψεις και προβληματισμοί μουσικοπαιδαγωγών και σπουδαστών. Η κιθάρα στην Ελλάδα’

 

Έδωσαν ρεσιτάλ οι: 

Γιώργος Γεωργάτος (Παρασκευή 3/4/15)
Αντώνης Χατζηνικολάου (Σάββατο 4/4/15)
Marcin Dylla (Σάββατο 4/4/15)
Γιώργος Μπεχλιβάνογλου (Κυριακή 5/4/15)
Duo Ανδρόνικος Καραμπέρης-Χρήστος Τσαρούχης (Κυριακή 5/4/15)

 

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ 2015: 

Στους διαγωνισμούς κιθάρας του 24ου Φεστιβάλ της Πάτρας που πραγματοποιήθηκε την τελευταία ημέρα (Δευτέρα 6 Απριλίου 2015) τα αποτελέσματα έχουν ως εξής:

Κατηγορία Α΄
(για σπουδαστές έως 12 ετών)

Μιχαηλίδης Γιάννης,         Α΄ Βραβείο  –  Κιθάρα Almansa αξίας 360 €
Κόντος Θεόδωρος,             Β΄ Βραβείο  –  Βιβλία αξίας 75 €
Ρεζίτης Δημήτρης,              Β΄ Βραβείο  –  Βιβλία αξίας 75 €
Λάζαρη Ιωάννα,                   Γ΄ Βραβείο  –  Βιβλία αξίας 50 €
Δημακοπούλου Παναγιώτα,  Έπαινος
Ζήκος Μιχάλης,  Έπαινος
Κατριβέση Ελευθερία,  Έπαινος
Μακκάς Ιάκωβος,  Έπαινος

P1030479

Απονομή των Βραβείων της Α΄ Κατηγορίας : Οι 3 πρώτοι νικητές Γιάννης Μιχαηλίδης (δεξιά) Θ. Κόντος και Δ. Ρεζίτης με την επιτροπή του διαγωνισμού

Τα Βραβεία προσέφερε ο Μουσικός Οίκος Παπαγρηγορίου–Νάκας (Panas Music)

Κατηγορία Β΄
(για σπουδαστές έως 16 ετών)

Μποβολής Χρήστος-Αναστάσιος,    Α΄ Βραβείο – Κιθάρα Admira αξίας 500 €
Βούζης Αλέξης,                                         Β΄ Βραβείο – Βιβλία αξίας  150 €
Νικολακοπούλου Κωνσταντίνα,       Γ΄ Βραβείο – Βιβλία αξίας   50 €
Κανταρτζής Φοίβος,  Έπαινος
Μπουρσινός Δημήτριος,  Έπαινος
Σουρής Νίκος,  Έπαινος

P1030519

Ο Χρήστος – Αναστάσιος Μποβολής παραλαμβάνει από την επιτροπή του διαγωνισμού το Α΄ Βραβείο στην δεύτερη Κατηγορία (ηλικία μέχρι 16 ετών)

P1030515Αλέξης Βούζης: Β΄ Βραβείο στην Κατηγορία Β΄

P1030512

Η Κωνσταντίνα Νικολακοπούλου παραλαμβάνει το Γ΄ Βραβείο

Τα Βραβεία προσέφερε ο Μουσικός Οίκος Παπαγρηγορίου–Νάκας (Panas Music)

 

Κατηγορία Γ΄

(για σπουδαστές κάθε ηλικίας)

Van Hees Martin, A΄ Βραβείο – Κιθάρα κατασκευής Παύλου Γύπα αξίας 4.000 €

– 2 Ρεσιτάλ για το 2016 σε Πάτρα & Ηράκλειο

Σουκαράς Δημήτρης,    Β΄ Βραβείο – Κιθάρα Almansa αξίας 900 €
Αντωνίου Άγγελος,         Γ΄ Βραβείο – Βιβλία αξίας 150 €
Βαρδάκης Δημήτρης, Έπαινος
Κανελλόπουλος Βασίλης, Έπαινος
Μπακαστάθης Ορέστης,  Έπαινος  

Το Β΄ &  Γ΄  Βραβείο του διαγωνισμού προσέφερε ο
Μουσικός Οίκος Παπαγρηγορίου–Νάκας (Panas Music)

 P1030579

Ο Ευάγγελος Ασημακόπουλος απονέμει τα Βραβεία στην μεγάλη Κατηγορία : Γ΄ Βραβείο στον Άγγελο Αντωνίου

P1030584

Β΄ Βραβείο στον Δημήτρη Σουκαρά

P1030601

Ο Ευάγγελος Ασημακόπουλος κηρύσσει τη λήξη του 24ου Φεστιβάλ Κιθάρας απευθύνοντας χαιρετισμό μαζί με τα μέλη της επιτροπής. Στο άκρο δεξιά το Α΄ Βραβείο του διαγωνισμού ο Martin Van Hees

Μέλη των επιτροπών οι:

Βασιλική Φιλιππαίου – Συνθέτις, Διευθύντρια του Ωδείου Φιλαρμονικής Εταιρίας (πρόεδρος στην Α΄ Κατηγορία)
Marcin Dylla (πρόεδρος στην Β΄ και Γ΄ Κατηγορία),
Κώστας Βρέλλης – Σολίστ, Καθηγητής κιθάρας
Μανώλης Βροντινός – Σολίστ, Καθηγητής κιθάρας
Γιώργος Μπεχλιβάνογλου Σολίστ, Καθηγητής κιθάρας
Αντώνης Χατζηνικολάου – Σολίστ, Καθηγητής κιθάρας

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε